Het DGBC-bestuur heeft er drie nieuwe leden bij. Twee leden nemen afscheid van het bestuur van Dutch Green Building Council. Met deze wisseling groeit het bestuur van vijf naar zes bestuursleden. 

De samenstelling van het DGBC-bestuur is per juni 2024 veranderd. Twee bestuursleden gaan het bestuur verlaten. Dat zijn Bas van Holten en Daphne Braal. Van Holten heeft zijn tweede bestuurstermijn er bijna op zitten en neemt na ruim zeven jaar afscheid. DGBC dankt hem voor zijn jarenlange inzet en betrokkenheid. Braal vervult momenteel de rol van interim-directeur bij DGBC en zal om die reden niet langer als bestuurslid aanblijven. De drie nieuwe bestuursleden zijn Dirk Dekker, medeoprichter en -eigenaar van Being; Jeroen Pels, Group Director Commercial bij Triodos Bank en Lieske van Pelt, Director bij CBRE Investment Management.

Samen met Bas van Dam is Dirk Dekker oprichter en eigenaar van Being, dat vastgoed ontwikkelt met als doel positieve impact te creëren. Het bedrijf realiseert duurzame gebieden en gebouwen die mensen helpen het beste uit zichzelf te halen. Een vaardigheid die Dekker in zijn dagelijks werk veel inzet, is het vinden van de balans tussen commercie en impact. “De ervaring die ik daarmee heb opgedaan, wil ik graag inbrengen bij DGBC. De hevig veranderde economie en ook de huidige politieke wind in Nederland en Europa hebben veel invloed op het behalen van de DGBC-doelen. Juist nu moeten we vasthouden aan de waarde van een duurzaam gebouwde omgeving. DGBC kan door scherp te communiceren over haar kennis en expertise de markt inspireren de juiste keuzes te maken.” Dekker wil als bestuurder DGBC vooral begeleiden in het commercieel denken en doen. “Ik denk dat er binnen de stichting nog meer focus moet komen om succesvol naar een toekomstbestendige en duurzaam gebouwde omgeving te bewegen. Niet alleen op inhoud, maar juist ook op commercie en data.”

Als Group Director Commercial bij Triodos Bank is Jeroen Pels verantwoordelijk voor de commerciële (impact)strategie, propositieontwikkeling, portefeuillesturing en marketing. In het DGBC-bestuur zal hij zich specifiek richten op finance & audit. “Vanuit mijn achtergrond hoop ik waarde toe te voegen waar het gaat om ketensamenwerkingen en specifiek de financiële impact van duurzaamheidsinvesteringen. Bij mij wringt het al jaren dat die positieve financiële kant onvoldoende op het netvlies staat van investeerders. Op het gebied van energie gaat dat nu redelijk, maar op het vlak van materialengebruik is er nog een wereld te winnen. Mijn ervaring is dat financiering een andere benadering vergt en nu nog te vaak een bottleneck vormt. Ik vind het mooi dat DGBC zich niet op één thema richt, zoals energie-efficiëntie of materialengebruik, maar holistisch kijkt naar allerlei aspecten. Denk aan circulariteit, levenskwaliteit, gezondheid van gebouwen, klimaatadaptie en CO2. DGBC is echt een instituut, met een brede maatschappelijke agenda en een relevant netwerk van ketenpartijen. Ik kijk dan ook uit naar onze samenwerking.”

Lieske van Pelt werkt als projectdirecteur Amsterdamse Poort bij CBRE Investment Management. Ze studeerde Bouwkunde in Delft en werkt sinds het voltooien van die studie bij CBRE IM. Van Pelt ziet bij DGBC een taak voor zichzelf weggelegd op de vlakken van sociale duurzaamheid en investeringen. “Ik heb binnen CBRE IM – een instituut met veelal pensioenbeleggers – goed gevoel gekregen voor wat investeerders belangrijk vinden. Ik vertaal al 10 jaar lang de belangen van onze investeerders naar fysieke plekken. Dit doen we met de hoogste doelen op het vlak van ESG, waarbij de S een steeds grotere rol gaat spelen. Deze kennis kan ik inbrengen.” Duurzaamheid is een hoofdonderwerp in Van Pelts werk en dagelijks leven. “In ons werk worden de hoogste standaarden verwacht met betrekking tot gebouwduurzaamheid. Ook wordt er steeds meer gefocust op wat we nog méér kunnen doen voor de mensen die onze plekken gebruiken. De vertaalslag hiervan naar de fysieke plek, is waar ik dagelijks mee bezig ben. Ik wil deze kennis graag delen binnen DGBC.”

Vandaag vergadert de Tweede Kamer over de nieuwe MPG, de MilieuPrestatie Gebouwen, al wordt er niet inhoudelijk op ingegaan. Eerst zou de maximale toegestane MPG per 1 januari 2025 worden aangescherpt, maar de invoering is recentelijk uitgesteld tot 1 juli 2025. Wat zijn de grootste veranderingen die ons te wachten staan en vanwaar dit uitstel?

De MPG geeft de totale milieubelasting aan van alle materialen die tijdens de bouw worden toegepast, plus alles wat tijdens de levensloop van dat gebouw moet worden onderhouden of vervangen. Op dit moment is een MPG-berekening verplicht voor nieuwe kantoorgebouwen (met kantoorfunctie als hoofdfunctie) met een oppervlakte van 100 vierkante meter of meer en het is verplicht voor alle nieuwbouwwoningen. De maximale MPG voor nieuwbouwwoningen staat momenteel op 0,8 en voor kantoorpanden is dat 1.

Nieuw is dat er straks ook milieuprestatie-eisen zijn voor gebouwen met diverse andere gebruiksfuncties. Zoals een bijeenkomstfunctie, gezondheidszorgfunctie, industriefunctie, logiesfunctie, onderwijsfunctie, sportfunctie, of winkelfunctie. Voor gebouwen met meerdere gebruiksfuncties worden de milieuprestatie-eisen per gebruiksfunctie naar gebruiksoppervlakte gewogen.

Verder worden aan kleinere gebouwen aparte eisen gesteld, omdat bij een klein vloeroppervlak de milieudruk anders onevenredig snel toeneemt. Ook wordt duidelijker omschreven welke onderdelen van een bouwwerk wel en niet meetellen in de MPG. Denk bijvoorbeeld aan installaties die op het dak staan of liggen.

Ook nieuw is dat een herziene versie van de bepalingsmethode (de ‘Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken’) met bijbehorende weegset wordt ingevoerd, oftewel de manier waarop de milieuprestatie van bouwmaterialen wordt berekend en gewogen. Heel belangrijk, want dit heeft als gevolg dat de hoogte van de milieuprestatie-eis op moment van invoering plotseling verandert. Want waar het oorspronkelijk de bedoeling was om de MPG van 0,8 naar 0,5 te brengen voor nieuwbouwwoningen en van 1 naar 0,85 voor kantoorpanden, krijgen we straks ineens met heel andere getallen te maken.

Voor gebouwen met een woonfunctie gaat de maximale toegestane MPG van 0,5 naar 1,0 en bij een kantoorfunctie is dat zelfs van 0,85 naar 1,55. Voor nieuwe gebruiksfuncties waarvoor straks ook milieuprestaties berekend moeten worden is de MPG vastgesteld op 1,85 en dat zou onder de oude (huidige) bepalingsmethode 1,0 zijn geweest. Grofweg verdubbelen de getallen dus. Hoe komt dit en wat houdt het in?

Hoewel het lijkt of de milieueisen een stuk milder worden, is het juist andersom. In de herziene versie van de bepalingsmethode wordt namelijk naar veel meer milieu-aspecten gekeken dan voorheen en ook wordt er een nieuwe wegingsmethode toegepast. Daardoor verandert automatisch de hoogte van de milieuprestatiescore, er wordt immers naar meer facetten gekeken. Een hogere maximale MPG-waarde dus, maar dat is nog steeds een flinke aanscherping vergeleken met de getallen van nu.

In oktober 2023 werd aangekondigd dat de MPG-norm vanaf 1 januari 2025 wordt aangescherpt, maar kort geleden is dus bekend geworden dat deze aanscherping met een half jaar wordt uitgesteld. Waardoor de invoering opschuift van 1 januari 2025 naar 1 juli 2025. Onder meer omdat is gebleken dat vooral houtbouw en biobased gebouwen nogal slecht scoren onder de nieuwe bepalingsmethode en dus een opvallend slechte MPG krijgen. En dat terwijl deze bouwmethoden juist worden aangemoedigd en als milieuvriendelijk worden gezien.

Een mogelijke oplossing zou kunnen zijn bepaalde milieu-indicatoren minder zwaar te laten meewegen, en intussen is er hierover een uitgebreid overlegtraject geweest tussen het ministerie en de brancheverenigingen. Houten constructiematerialen zullen daardoor toch een beter waardering krijgen in de MPG-berekeningen.

Aannemersfederatie Nederland Bouw en Infra (AFNL) roept politieke partijen en het ministerie van SZW met klem op om de zwaarwerkregeling te verlengen. De zwaarwerkregeling is volgens de bravnchevereniging “van vitaal belang voor zowel werknemers als werkgevers in de bouw- en infrasector.”

De AFNL wijst erop dat de zwaarwerkregeling een uitkomst biedt voor werknemers, die na 40 jaar zwaar werk echt aan hun pensioen toe zijn. Het is daarom noodzakelijk dat de huidige en goed functionerende regeling behouden blijft voor de bouw en infra sector.

“Het is tijd om op te komen voor de hardwerkende mannen en vrouwen die onze gebouwen en infrastructuur bouwen en onderhouden. Gedurende de drie jaar dat de regeling nu functioneert ontvangen er gemiddeld ruim 3000 werknemers een uitkering. Dit aantal fluctueert enigszins daar mensen vanaf de definitieve pensioendatum weer uit de regeling vertrekken en er nieuwe instromen. In de bouw- en infrasector zijn er geen problemen bij het beoordelen of iemand wel of niet zwaar werk verricht.”

Verantwoordelijkheid dragen

De zwaarwerkregeling stelt werknemers in staat om eerder met pensioen te gaan na een lange carrière in de bouw- en infrasector, waar het werk fysiek belastend kan zijn. Zonder deze regeling worden werknemers gedwongen om door te werken ondanks gezondheidsproblemen. Dit leidt tot verhoogde ziekteverzuimkosten en verminderde productiviteit. De AFNL doet een dringende oproep aan politieke partijen en het ministerie van SZW om hun verantwoordelijkheid te nemen en de zwaarwerkregeling te verlengen

Oproep tot actie 

De Aannemersfederatie roept alle betrokken partijen op om gezamenlijk op te komen voor de belangen van de bouw- en inframedewerkers en de zwaarwerkregeling te verlengen “Wij hopen dat de politiek luistert naar de mensen op de werkvloer en hun rechten beschermt. We kunnen niet toestaan dat deze hardwerkende medewerkers die jaren aan de maatschappij hebben gebouwd, in de kou blijven staan. In onze sector functioneert de regeling goed en hebben we geen gedoe over de definitie van zwaar werk”, aldus Arno Snellen, bestuurslid en CAO-onderhandelaar van de AFNL.

Op social media lijkt iedereen bezig te zijn met duurzaamheid en biobased bouwen. Maar in de praktijk komt het nog maar mondjesmaat voor dat er biobased materialen op de nieuwbouw worden gebruikt. Dat is althans de ervaring van Roelof Vossebeld, de oprichter van StroBox. 

Een StroBox is letterlijk een houtskelet van plaatmateriaal waar stro in geperst is. Een StroBox paneel kan bij verschillende onderdelen van de bouw worden toegepast, bijvoorbeeld als isolerende gevelbekleding of binnenwand, maar ook als constructief dragend element in de vorm van een verdiepingsvloer. 

Roelof Vossebeld laat met zijn bedrijf StroBox zien dat ambitie je ver kan brengen. ‘Het is pionieren in het begin, natuurlijk. Maar waar een wil is, is een weg. Met een gezonde dosis optimisme en doorzettingsvermogen kun je echt mooie dingen bereiken. Wij bieden een volwaardig alternatief voor de traditionele bouw.’

Milieuvriendelijker

‘Met stro, maar ook met ontzettend veel andere biobased materialen, kun je hele goede dingen doen in de bouw’, zegt Vossebeld. ‘Het kan allemaal veel milieuvriendelijker en veel duurzamer. Het gekke is dat ik dat overal om me heen wel hoor, maar ik zie het niet. Waar zijn de grootschalige nieuwbouwprojecten die isoleren met vlas, wol of cellulose? Als ik over een bouwplaats loop, dwarrelt het piepschuim me vaak om de oren. (Die ergernis komt er nog eens bij: isoleer je met piepschuim, gebruik dan op z’n minst een elektrisch snij-apparaat  zodat je geen afval hebt. Maar liever nog: gebruik helemaal geen piepschuim.) Er zijn genoeg duurzame alternatieven. Ik vind dat zowel de overheid als de bouwers van Nederland daar een taak in hebben. Want ‘ja’ zeggen tegen biobased bouwen maar ‘nee’ doen, kan in mijn ogen niet meer. We moeten er als sector serieus mee aan de slag.’

Belangrijke keuzes

De situatie is complex, realiseert Vossebeld zich. ‘We staan in Nederland voor een enorme bouwopgave’, zegt hij. ‘Gemeenten en overheid zijn bezig met de klimaatdoelstellingen voor 2030 tot 2050. Daar zijn nu al belangrijke duurzame keuzes te maken, maar het gebeurt niet. Ik zie op de bouwplaatsen dat er gewoon nog traditioneel wordt gebouwd, het is allemaal steen en PIR en PUR. Vraag ik bij een gemeente hoe dat kan, dan krijg ik te horen dat ze alleen kunnen handhaven op wat er volgens het bouwbesluit wordt gebouwd. Ze schuiven het dus af. Ik vind dat kwalijk: je mag best wat meer ambitie hebben als overheid. Juist omdat het om grote hoeveelheden gaat is het belangrijk om nu direct klimaatbewust te bouwen zodat we ook op de lange termijn goed zitten.’

Boeren en bouwers

Gelukkig ziet Vossebeld ook veel goede ontwikkelingen. ‘Het is prachtig om te zien dat partijen elkaar in de kleine keten al weten te vinden. Daar speelt de organisatie Building Balance een belangrijke rol bij. Dat programma initieert, stimuleert en ondersteunt zelfstandige regionale en landelijke ketens; van land tot pand. Wat boeren aan biogrondstoffen verbouwen, kunnen bouwbedrijven als lokaal en duurzaam materiaal verwerken. Het is de grote uitdaging om vraag en aanbod met elkaar in balans te brengen. Veel boeren hebben hun nek uitgestoken. Als de gewassen die zij verbouwen niet worden afgenomen door de bouwsector, dan is dat zorgwekkend. In principe zijn veel boeren ook al klaar om op te schalen. De bouwsector hoeft maar te kikken, of de productie wordt vergroot. Punt is wel dat de regelgeving op dit moment nog niet op biobased materialen is afgestemd. Maar ook hier: waar een wil is, is een weg. Nederland kan grote stappen gaan zetten. We zitten op een cruciaal punt.’

In gesprek

In de Meetup055 van 3 juli in Theater & Congrescentrum Orpheus in Apeldoorn gaat Vossebeld met andere sprekers uit het veld in gesprek. ‘De titel is Biobased Bouwen’, zegt hij, ‘maar we gaan veel verder en dieper in op onderwerpen als gezondheid, landschapsontwerp, gebiedsontwikkeling, schone en gezonde woningbouw en leefomgeving. Een belangrijke vraag zal zijn: hoe zorgen we ervoor dat de vraag naar biobased bouwmaterialen omhoog gaat?’

Wil je meepraten, kijk dan hier voor meer informatie.

Er is veel aandacht voor thermisch isoleren om warmte binnen en kou buiten te houden in de winter, en vice versa in de zomer. Maar isoleren kan ook een oplossing zijn tegen geluidsoverlast. Afhankelijk van de bron van de overlast is akoestische isolatie of geluidsisolatie nodig.

De term akoestiek heeft betrekking op de manier waarop geluid klinkt in een ruimte. Klinkt het hol, galmt het, is er een echo? Weerkaatsen stemmen of geluiden tegen de wanden? Dat is vaak het geval in een kale ruimte met harde wanden. De akoestiek in zo’n ruimte ervaren mensen over het algemeen als onprettig. De geluidsgolven weerkaatsen en blijven rondgaan. Deze weerkaatsing houdt pas op als de trillingen geabsorbeerd worden. Door gordijnen en iets van wandversiering op te hangen, vloerkleden neer te leggen, meubels en misschien wat planten neer te zetten, neemt de hinder al af.

Isolerende maatregelen

Maar in een kantoor- of andere (niet huiselijke) ruimte is een dergelijke aankleding niet altijd wenselijk. Geluidsoverlast door een slechte akoestiek kan daar met isolerende maatregelen worden verholpen. Een spanplafond is een optie. Het doek dat strak onder het bestaande plafond wordt gespannen, is voorzien van microscopisch kleine gaatjes die de geluidsgolven opvangen. Ook de isolatielaag aan de bovenkant van het doek dempt geluidstrillingen. De geluidsoverlast neemt daardoor flink af. Een spanwand geeft hetzelfde effect.

Vaak valt de keuze op akoestische panelen. Ze kunnen aan het plafond of aan de wanden worden bevestigd en zorgen voor een snelle verbetering van de akoestiek. Dergelijke geluidsabsorberende panelen zijn heel geschikt in klaslokalen, grote publieke ruimtes en kantoren.

Minerale wol

Voor akoestische isolatie geldt: hoe dikker de laag isolatie, hoe meer de akoestiek verbetert. Minerale wollen, zoals glaswol of steenwol, zijn goede materialen voor akoestische isolatie. Ze hebben een open structuur die geluidstrillingen goed absorbeert. Degene die het materiaal aanbrengt moet wel beschermende kleding, handschoenen, een veiligheidsbril en een gezicht- of mondmasker dragen. Minerale wol kan namelijk irritatie geven aan huid, ogen en longen.

Polyesterwol

Een ander materiaal dat vaak wordt gekozen voor akoestische isolatie is polyesterwol. Dat bestaat uit gerecyclede PET-flessen waarvan de polyestervezels zodanig zijn verhit dat er een ‘wollig’ materiaal is ontstaan met een hele goede akoestische isolatiewaarde. Van dit materiaal worden akoestische wandpanelen en spanplafonds vervaardigd, maar het is ook op rollen verkrijgbaar. Polyesterwol is duurzaam, milieuvriendelijk en heeft brandklasse B volgens de norm EN-13501-1. Dat maakt het geschikt voor gebruik in openbare ruimten. Behalve akoestische isolatie heeft polyesterwol ook uitstekende thermische eigenschappen.

Platen van houtvezels

Ook heel bruikbaar door de poreuze structuur zijn houtvezels. Vaak wordt er voor de productie van houtvezelplaten gebruik gemaakt van resthout van zagerijen. Dat wordt eerst versnipperd en vervolgens gemengd met een bindmiddel. De platen die ervan worden geperst dienen als een akoestisch isolatiemateriaal maar hebben ook een hoge thermische waarde. Het wordt gebruikt voor het isoleren van plafonds, muren en vloeren.

Thermisch isoleren om warmte binnen en kou buiten te houden in de winter, en vice versa in de zomer staat volop in de belangstelling. Maar isoleren kan ook een oplossing zijn tegen geluidsoverlast. Afhankelijk van de bron van de overlast is geluidsisolatie of akoestische isolatie nodig.

Geluidsoverlast is een groot probleem. Het kan zich binnen woningen met houten verdiepingsvloeren voordoen, maar ook door de muren binnendringen. Geluid dat van buiten naar binnen komt, bijvoorbeeld van buren of een naastgelegen schoolplein of van verkeer, wordt over het algemeen als heel storend ervaren. Er zijn normen voor geluid.

Lucht of contact

Geluidsoverlast kan bestaan uit luchtgeluid of door contactgeluid, en kan ook in combinatie voorkomen. Luchtgeluid ontstaat door geluidstrillingen die voornamelijk via de lucht overgedragen worden. Dunne muren of binnenwanden, enkele ruiten, maar ook kleine kieren of gaatjes kunnen hinder door luchtgeluid opleveren.

Contactgeluid is geluid dat zich via bouwdelen zoals vloeren, trappen en wanden verplaatst. Geluiden van bijvoorbeeld het dichtslaan van deuren, voetstappen, en meubels die over een harde vloer schuiven, brengen geluidsgolven voort. Die zorgen voor een trilling in de vloer en verplaatsen zich via muren en plafonds vervolgens door de rest van het pand.

Geluidsprestaties meten

Is niet duidelijk hoe het met de geluidsprestaties van een ruimte of gebouw zit, dan kan een akoestisch onderzoek aantonen of de geldende geluidsnormen worden gehaald. Zo’n onderzoek bestaat uit een aantal metingen. De resultaten van de meting worden vastgelegd in het akoestisch rapport. Het bureau dat het onderzoek uitvoert kan ook adviezen geven om het geluidsoverlast tegen te gaan. Een van de tips zal zijn om bestaande geluidslekken te dichten. Kieren bij ramen en deuren zijn veel voorkomende lekken, maar ze kunnen met een tochtstrip of streepje PUR gemakkelijk opgelost worden. Als er meer aan de hand is, zijn andere maatregelen nodig.

Voorzet- of scheidingswand

Isoleren bij luchtgeluiden gebeurt vaak met een voorzetwand of een geluidsisolerende scheidingswand. Een dergelijke ingreep wordt bij een renovatieronde vaak gelijk meegenomen.

Een voorzetwand is een wandje dat ‘los’ voor de bestaande muur komt te staan en vervolgens wordt voorzien van isolatiemateriaal, zoals platen van glas- of steenwol. Tegen die isolatielaag komen gipsplaten om de voorzetwand af te werken.

In bepaalde gevallen is het plaatsen van een geluidsisolerende scheidingswand een betere oplossing. Zo’n wand scheidt dan twee ruimtes van elkaar en wordt opgebouwd uit twee lagen geluidwerende gipsplaten met daartussen isolatiemateriaal. Hoe dikker de isolatielaag, hoe beter de scheidingswand luchtgeluiden tegen zal houden.

Zwevende dekvloer of verlaagd plafond

Bij geluidsoverlast als gevolg van contactgeluid zal het aanbrengen van isolatie ervoor zorgen dat de trillingen worden geabsorbeerd. Een van de oplossingen is het aanbrengen van een zwevende dekvloer. Op de bestaande vloer komt dan een laag isolatiemateriaal te liggen – bijvoorbeeld een glaswoldeken of steenwolplaten – en daarna komt er een nieuwe vloer op. Het is belangrijk dat de isolatie de bestaande vloer goed afdekt en er geen kieren zijn. De randen van de nieuwe vloer mogen de muren juist net niet raken.

Ook het aanbrengen van een verlaagd plafond is een aanpassing die goed werkt tegen contactgeluiden.

Met het Nationaal Fonds Betaalbare Koopwoningen wordt het vanaf eind 2024 makkelijker voor starters met een middeninkomen om een nieuwbouwwoning te kopen. Dat schrijft minister Hugo de Jonge in een brief aan de Tweede Kamer. 

Ontwikkelaars kunnen bij het fonds een aanvraag indienen, waarmee woningen tot €390.000 voor een lagere prijs dan de marktwaarde aan de starter kunnen worden verkocht. Daarvoor is €70 miljoen vrijgemaakt. Daarmee kunnen naar verwachting zo’n 1700 starters met een middeninkomen (tot €82.921 per jaar in 2024) geholpen worden. De maximale kopersondersteuning is €70.000. Het is de bedoeling dat de volledige informatie over criteria en selectie uiterlijk op 14 oktober online staat.

Meer koopkansen voor starters

Het doel van het Nationaal Fonds Betaalbare Koopwoningen is om starters met een middeninkomen te helpen bij het kopen van een nieuwbouwwoning. Ontwikkelaars kunnen bij het fonds een aanvraag voor kopersondersteuning indienen, waarmee woningen voor een lagere prijs dan de marktwaarde aan de starter kunnen worden verkocht. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de reeds bestaande Koopsstart-regeling. Het fonds is revolverend. Dit betekent dat het geld terugvloeit naar het fonds wanneer starters hun woning weer verkopen. Zo blijft het budget bestemd voor toekomstige koopstarters. Het Nationaal Fonds Betaalbare Koopwoningen is ontstaan uit het Coalitieakkoord 2021.

Het SVn en Stichting OpMaat

Voor het beheer van het Fonds is een marktconsultatie uitgevoerd. Hier kwamen drie potentieel geschikte partijen uit naar voren. Na een zorgvuldig beoordelingsproces is, op basis van prijs en kwaliteit, SVn in samenwerking met stichting OpMaat geselecteerd voor de uitvoering en het beheer van het fonds. In de komende zes maanden gaan zij het fonds verder inrichten en vindt er onder andere inhoudelijke afstemming plaats met onder meer het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, ontwikkelaars en gemeenten. De website van het fonds met daarop alle inhoudelijke informatie gaat half oktober live. Aan het eind van dit jaar kunnen de eerste aanvragen in behandeling worden genomen.

Sturen op CO₂ wordt steeds belangrijker, ook voor bouwbedrijven. Daarom heeft Dutch Green Building Council (DGBC) samen met tien koplopers uit de Nederlandse bouwsector een handreiking gemaakt om de indirecte CO₂-uitstoot, oftewel scope 3, inzichtelijk te maken voor bouwbedrijven.

Vanaf 1 januari 2024 zijn grote ondernemingen verplicht te rapporteren over hun duurzaamheidsactiviteiten, -risico’s en -prestaties vanwege de Europese Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). Onderdeel daarvan is inzicht krijgen in de totale CO₂-impact van de gehele keten gezien vanuit een specifieke organisatie, ook wel scope 3 genoemd. De huidige richtlijnen en Europese regelgeving rondom duurzaamheidsverslaglegging laten op dit moment nog veel ruimte over voor eigen interpretatie. Een eenduidige uitleg specifiek voor de Nederlandse bouwsector ontbrak.

Een goede eerste stap

Laetitia Nossek, programmamanager bij DGBC: “We staan nog aan het begin van het proces om CO₂-emissies op een goede manier inzichtelijk te maken, te rapporteren en te monitoren. Omdat elk bouwbedrijf dit nu nog op zijn eigen manier doet, hebben we met deze handreiking de handschoen opgepakt om hier een duidelijke aanpak voor te formuleren. Door met een grote groep bouwbedrijven en Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden & Ondernemen (SKAO) deze landelijke vertaalslag te maken, zorgen wij ervoor dat er met dezelfde meetlat gemeten kan worden. Deze handreiking is een goede eerste stap.”

Daarnaast biedt deze handreiking ook een helpende hand aan kleinere bouwpartijen die op dit moment nog niet hoeven te rapporten. Ze vervolgt: “Door nu al aan de slag te gaan met het meten en vervolgens verminderen van jouw CO₂-uitstoot, kun je voorbereid zijn op toekomstige wettelijke verplichtingen. Want uiteindelijk moeten niet alleen de koplopers mee, maar de gehele markt.”

Kwaliteit van de data

Karlijn Besse, projectmanager bij DGBC voegt hieraan toe: “Inzicht speelt niet alleen een cruciale rol bij het begrijpen en beheren van de totale CO₂-uitstoot van bouwbedrijven, maar nog belangrijker: hier valt vaak ook de grootste winst te behalen op het gebied van verduurzaming.” De volgende stap volgens Besse is het verhogen van de kwaliteit van de data bij het rapporteren. “Denk vooral aan de beschikbaarheid, de accuraatheid en robuustheid van data op product- en materiaalniveau, maar ook op organisatieniveau.”

Raamwerk voor de sector

De handreiking geeft een toelichting op de eisen waaraan men moet voldoen als bouwbedrijf. Met daarbij een overzicht van bestaande protocollen en richtlijnen, een interpretatie van rekenmethodes en een inventarisatie van geschikte databases.

De handreiking is tot stand gekomen samen met verschillende bouwbedrijven, namelijk Ballast Nedam, Dura Vermeer, Heijmans, JAJO, Koninklijke BAM Groep, Mourik, TBI, Van Wijnen, VolkerWessels en VORM samen met SKAO, bekend van de CO2 Prestatieladder. Ook hebben verschillende accountancybureaus, stichtingen en adviesorganisaties geholpen bij de totstandkoming van de handreiking.

Traditionele materialen voor nieuwbouw en renovatie, hebben doorgaans een flinke klimaatimpact bij de winning, de productie en het vervoer ervan. Er is daarom steeds meer vraag naar biobased (ver)bouwmaterialen. Dit zijn materialen die zijn gemaakt van planten, die ecologisch verantwoord geteeld, geoogst, gebruikt en hergebruikt worden. De overheid stimuleert het steeds meer om met natuurlijke materialen te bouwen of te renoveren. Er is nu een goede handleiding voor wie hiermee wil beginnen.

Vorige week vond bij Hogeschool Utrecht het event ‘Biobased verduurzamen van bestaande bouw’ plaats. Building Balance en OnderhoudNL namen zo’n vierhonderd bezoekers, een brede afspiegeling van betrokkenen in de gehele renovatie- en onderhoudsketen, mee in de beste biobased alternatieven voor isolatie en andere onderhoudsingrepen. Ook werd het eerste exemplaar van de handleiding  ‘Biobased verduurzamen van bestaande bouw’ overhandigd aan de directeur-generaal Volkshuisvesting en Bouwen van Binnenlandse Zaken, Chris Kuijpers.

Marjet Rutten, één van de kartrekkers van dit project, ziet voldoende kansen voor de onderhoudsbranche: “Biobased materialen kennen veel voordelen. Naast gezondheid en een nieuw verdienmodel voor de boer, slaan zij ook tijdens de groei CO2 op. Zo wordt de bouwsector een CO2 opslagbank.”

‘Al veel mogelijk‘

Er is nu al veel mogelijk op het gebied van biobased materialen. Om inzicht te krijgen in het huidige aanbod en het gebruik te stimuleren, is OnderhoudNL als vertegenwoordiger van de onderhoudsbedrijven, samen met Building Balance als aanjager van biobased bouwen, met een groep koplopers aan de slag gegaan. Met als resultaat dat op 6 juni aan zowel opdrachtgevers als opdrachtnemers en toeleveranciers getoond kon worden wat er nu al mogelijk is op het gebied van het gebruik van biobased materialen bij bestaande bouw. Henk den Boer, voorzitter van OnderhoudNL, is trots op de lancering van de handleiding: “Het doel is de leden en hun opdrachtgevers aan te sporen om kansrijke biobased producten (nog meer) te gebruiken in hun renovatieprojecten. En te laten zien dat we vandaag al aan de slag kunnen. De aanwezigheid van Chris Kuijpers, de directeur-generaal van het ministerie BzK en een enorme subsidiant van de verduurzaming, onderstreept de maatschappelijke urgentie van die biobased verduurzamingsslag.”

Demonstraties en best practices

Op het HU-plein gaven vooruitstrevende leveranciers demonstraties van biobased producten. Bijvoorbeeld over het gebruik van gehakselde stro als inblaasisolatie, of het gebruik van hennep voor isolatiedekens en plaatmateriaal. Daarnaast deelden de onderhoudsbedrijven deze middag de best practices over de beste biobased alternatieven voor isolatie en andere onderhoudsingrepen.

Jong geleerd is oud gedaan

De locatie van Hogeschool Utrecht was niet voor niets gekozen. De hogeschool zet zich in voor circulair gebouwde leefomgevingen en het ontwikkelen van kennis en vaardigheden op dit gebied. Door beginnende professionals al tijdens de opleiding uitgebreid kennis te laten maken met biobased verduurzamen, zullen zij dit in hun latere beroepspraktijk automatisch gaan toepassen. Tijdens het event vertelde HU-student Ruben Meijer over hoe biobased (ver)bouwen leeft bij huidige studenten. Mieke Oostra, lector Nieuwe Energie in de Stad, vertelde hoe biobased verduurzamen in het onderwijs is geïntegreerd.

Handboek

Alles over het gebruik van biobased materialen in de bestaande bouw, van de voordelen, risico’s, soorten tot aan de best practices, is door OnderhoudNL en Building Balance gebundeld in een handleiding. Tijdens het event werd een eerste exemplaar van de handleiding ‘Biobased verduurzamen bestaande bouw’ overhandigd aan de directeur-generaal Volkshuisvesting en Bouwen van Binnenlandse Zaken, Chris Kuijpers. Alle bezoekers (en alle mensen op de reservelijst die vanwege de grote animo voor het event helaas niet persoonlijk aanwezig konden zijn), hebben de handleidinginmiddels online toegezonden gekregen. Henk den Boer over de handleiding: ”Met elkaar zijn we ‘ambassadeurs’ van biobased. ‘Bio-beesten’ zijn we dus, hoorde ik vandaag. OnderhoudNL en Building Balance zetten met de uitgave van het handboek de onderhoudsbranche nog steviger op de kaart om aan een leefbare toekomst te blijven werken.”

Er is veel mogelijk

Conclusie van deze middag: opdrachtgevers, opdrachtnemers, corporaties, gemeenten, beleidsmakers, adviseurs, leveranciers, studenten kunnen met biobased materialen aan de slag. Om te zorgen dat het enthousiasme van zowel opdrachtgevers en opdrachtnemers niet bij goede voornemens blijft, krijgt dit initiatief een vervolg. OnderhoudNL en Building Balance gaan in het najaar een commitment verklaring ontwikkelen waarin individuele bedrijven en opdrachtgevers officieel kunnen vastleggen hoeveel procent van de gebruikte materialen biobased zal zijn.